Saturnova polarna svjetlost odgovor za neobično visoke temperature u atmosferi!



Smješteni u dalekim vanjskim dijelovima Sunčevog sistema, gigantski gasni divovi kao što su Saturn, Jupiter, Uran i Neptun bi po nekom pravilu trebali biti hladni. I većim dijelom jesu- osim što su im, kao u slučaju Saturna, gornji dijelovi atmosfere topliji. Saturnova temperatura u tim dijelovima ide u rasponu od 125 do 325 stepeni. Ali, za razliku od Zemlje, Venere i Marsa, Saturn je jako daleko od Sunca i nije odgovor na pitanje ovako visoke temperature.


Nova analiza podataka sa NASA-inog satelita Cassini pronašla je održivo objašnjenje za ono što se dešava u gornjim slojevima Saturnove atmosfere, a moguće je da isto bude primjenjivo i na ostale gasne divove: aurore na sjevernom i južnom polu planete stvaraju i održavaju tu toplotu. Električne struje potaknute interakcijama između sunčevih vjetrova i nabijenih čestica Saturnovih mjeseca, raspršuju aurore i zagrijavaju gornju atmosferu. Kao što je slučaj s polarnom svjetlošću na Zemlji, proučavanje aurora naučnicima otkriva dosta toga šta se dešava u atmosferi planete.


Analiza ovog objašnjenja je objavljena 06. aprila u magazinu Nature Astronomy te predstavlja do sada najcjelovitije mapiranje temperature i gustoće gornje atmosfere ovog gasnog diva - regije koja je inače jako slabo shvaćena.


Izgradnjom cjelovite slike kako toplina cirkuliše u atmosferi, naučnici će bolje razumiti kako auroralne električne struje zagrijavaju gornje slojeve Saturnove atmosfere i pokreću vjetrove. Globalni sistem vjetrova pomaže pri distribuciji energije koja se u početku sakuplja u blizini polova, a zatim širi prema ekvatorijalnim regijama, zagrijavajući ih na dvostruko veću temperaturu od očekivane koju dobijaju od Sunčevog grijanja.


Ovo je jedna od važnijih ostavština letjelice Cassini koja je, upravljana iz NASA-inog Jet Propulsion Laboratoryja, promatrala Saturn više od 13 godina prije nego što su sve zalihe goriva bile iscrpljene. Kraj ove ekspedicije se desio u septembru 2017. godine Cassini je pala u Saturnovu atmosferu sakupljajući i odašiljući posljednje podatke prije nego što je sagorila i nestala. Prije nego što je pala, Cassini je izvela 22 bliske orbite oko Saturna, obezbijedivši do tada najdetaljnije preglede i informacije o ovom gasnom divu.


Tokom posljednje orbite oko Saturna, nazvane Grand Finale, Cassini je ciljala nekoliko zvijezda iz sazviježđa Orion i Canis Major dok su isti prolazili iza Saturna. Dok su zvijezde zalazile i izlazile iza Saturna, naučnici su promatrali kako se sjaj zvijezda mijenja dok ista prolazi iza atmosfere planete.


Mjerenje gustoće atmosfere naučnicima je davalo informacije koje su im bile potrebne kako bi odredili temperature. Gustoća opada s nadmorskom visinom, a brzina smanjenja ovisi o temperaturi. Otkrili su da temperature dosežu maksimum u blizini aurore, što ukazuje da auroralne električne struje zagrijavaju gornju atmosferu.


Mjerenje gustoće i temperature atmosfere naučnicima je pomoglo da odrede i brzinu vjetra. Razumijevanje Saturnove gornje atmosfere, gdje se planeta susreće sa svemirom, ključno je za razumijevanje svemirskog vremena i njegovog uticaja na planete kako u našem Sunčevom sistemu, tako i na egzoplanete oko drugih zvijezda.

   |  

   |  

  • Facebook - White Circle
  • YouTube
  • Instagram - White Circle
  • Twitter - White Circle

evolucijaportal@gmail.com   |   71000 Sarajevo, Bosna i Hercegovina

© 2019 BY e-volution.com